Podstawowym czynnikiem wpływającym na całkowity koszt kredytu jest oczywiście jego oprocentowanie. Jest ono różne w ofercie każdego banku, ale i my mamy wpływ na jego wysokość. Musimy się dokładnie zastanowić, w jakiej wysokości jesteśmy w stanie płacić miesięczne raty. Im wyższe miesięczne raty, tym szybciej spłacimy kredyt i tym niższe płacić będziemy odsetki. Należy także dowiedzieć się, czy będziemy mieć możliwość wcześniej spłaty całości lub części kredytu bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Najlepiej byłoby dla nas, gdyby szybsza spłata zmniejszała kapitał, od którego naliczane są odsetki, dzięki czemu i całkowity koszt kredytu będzie mniejszy.

Możemy również zróżnicować wysokość miesięcznych rat, wybierając raty równe lub malejące. W pierwszym przypadku całkowity koszt kredytu będzie wyższy, ale będzie rozłożony na bardziej umiarkowane raty i tym samym będziemy mieć większą pewność, że spłacimy go w terminie. W przypadku rat malejących, koszt kredytu będzie niższy, ale początkowo będziemy płacić wyższe raty. Z czasem jednak ich wysokość będzie maleć, aż w pewnym momencie staną się niższe od analogicznych rat równych.

Jeszcze słowo o oprocentowaniu – banki różnicują jego wysokość w zależności od klienta. Im wyższy kredyt zaciągamy, tym niższe jest oprocentowanie. Oczywiście wysokość pożyczki, której bank może nam udzielić, uzależniona jest od naszej zdolności kredytowej. Zdolność kredytową możemy wyliczyć w bardzo łatwy sposób. Wystarczy od naszych miesięcznych dochodów odjąć tzw. koszty stałe, czyli np. opłaty za mieszkanie, za rachunki oraz koszty związane z obsługą już istniejących zobowiązań kredytowych i polis ubezpieczeniowych, o ile oczywiście z nich korzystamy. W ten sposób wyliczymy tzw. kwotę dochodu rozporządzalnego, innymi słowy faktyczną ilość pieniędzy, którymi dysponujemy każdego miesiąca. Im jest ona wyższa, tym wyższe zobowiązanie będziemy mogli zaciągnąć.

Jednak nie tylko oprocentowanie wpływa na faktyczny koszt naszego kredytu. Pamiętać trzeba zawsze o dodatkowych kosztach, związanych z zaciągnięciem i obsługą kredytu. Przede wszystkim musimy się dowiedzieć, czy i, jeśli tak, to jaką prowizję pobiera bank za uruchomienie kredytu. Prowizja nie może przekroczyć 5% wartości samego kredytu. Zrozumiałe jest zatem, że im niższa prowizja, tym niższy całkowity koszt kredytu. Banki stosują prowizje w bardzo różnej wysokości. Może nawet okazać się, że wyżej oprocentowany kredyt przy niskiej prowizji, może być w ostatecznym rozrachunku tańszy niż ten, z niższym oprocentowaniem. Dlatego właśnie warto dokładnie dowiedzieć się o wysokość prowizji, jak również o wysokość innych dodatków kosztów, np. o wysokość opłaty za rozpatrzenie wniosku lub za dodatkowy rachunek na czas spłaty kredytu.

Warto również ubezpieczyć nasz kredyt. Dawniej każdy bank obciążał kredyt ubezpieczeniem, dziś nie jest to już normą, ale dla własnego bezpieczeństwa warto to zrobić, by być pewnym, że kredyt zostanie spłacony w przypadku utraty pracy, pogorszenia się naszego stanu zdrowia lub śmierci. Oczywiście wpłynie to na wysokość całości zobowiązania, ale pozwoli nam spać spokojnie.

Oczywiście oferty kredytowe banków są przeróżne, dlatego też najlepiej za każdym razem dokładnie wczytać się w umowę i wyjaśnić wszelkie wątpliwości, by zaciągnięte zobowiązanie nie okazało się nadmiernym obciążeniem naszego domowego budżetu i by szczęśliwie dotrwać do ostatniej wpłaty na rachunek banku.

Czy to ma sens? W niektórych przypadkach jak najbardziej – szczególnie jeśli nasze Święta miałyby wydatnie ucierpieć w wyniku „cięć budżetowych”. Tym bardziej, że banki oferują szereg promocji świątecznych – trzeba jednak  zwrócić uwagę na to, co w umowach pisane jest małym drukiem.

Największy bank na polskim rynku, PKO BP, oferuje specjalne warunki przedświąteczne dla Max pożyczki gotówkowej. Bank kusi nas zerową prowizją, choć jest ona dostępna tylko  przy kwocie kredytu niższej niż 20 tys. złotych. To oczywiście atrakcyjna oferta, ale pamiętać należy, że jednocześnie zmuszeni jesteśmy do ubezpieczenia kredytu – a to również generuje dodatkowe koszty.

Warto zwrócić uwagę na nowego gracza* na naszym rynku, czyli francuski Credit Agricole (dawniej Lukas Bank), który oferuje tzw. kredyt prosto liczony. Rata takiego kredytu za każde pożyczone 1000 zł wynosi tylko 10 zł. Podobnie postępuje bank BGŻ, ale tam rata wynosi 15 zł.

*niedawno nastąpiła zmiana nazwy banku z Lukas Bank, jest więc to kontynuacja poprzednika

Niestety, niekoniecznie. Jak donosi serwis Forsal, przytaczając konkluzje raportu Home Broker, banki zdecydowanie bardziej zainteresowane są pozyskaniem nowych klientów, niż utrzymaniem stałych. Ci ostatni nie mogą liczyć na specjalnie traktowanie czy szczególnie korzystne oferty. Jedynie Kredyt Bank i BZ WBK deklarują, że stałym klientom mogą zaoferować lepsze warunki np. spłaty kredytu hipotecznego.

Oczywiście, większość banków oferuje pewne udogodnienia dla swoich stałych klientów. Zazwyczaj ograniczają się one do możliwości łatwiejszego wzięcia dodatkowego produktu, np. kredytu gotówkowego czy karty kredytowej. „Łatwiejsze” oznacza w tym przypadku jednak tylko uproszczenie trybu wnioskowania – możemy zazwyczaj zrobić to przez internet z systemu bankowości elektronicznej naszego banku, dzięki czemu nie musimy iść do banku, szukać dokumentów itd. Sama oferta pozostaje taka sama. Trzeba jednak również zauważyć, że leży to w ich interesie – w końcu zarabiają na tych produktach, więc naturalnym jest chęć poszerzenia zakresu usług oferowanych każdemu indywidualnemu klientowi.

Są to tzw. chwilówki, czyli szybkie pożyczki gotówkowe. Formalności związane ze złożeniem wniosku są zazwyczaj ograniczone do konieczności posiadania dowodu osobistego. Najbardziej czasochłonną czynnością, wpływającą na znaczne wydłużenie czasu oczekiwania na decyzję kredytową zajmuje sprawdzenie wiarygodności klienta. Dlatego też, starając się o kredyt w banku, musimy liczyć się z kilkudniowym oczekiwaniem. W przypadku kredytów-chwilówek, mamy do czynienia ze znacznym uproszczeniem procedur.

Osoby, które udają się do tego typu instytucji finansowych, znajdują się zazwyczaj w pilnej potrzebie finansowej i nie mogą sobie pozwolić na długie oczekiwanie. Ich wymagania są również zazwyczaj niskie, przynajmniej jeżeli chodzi o wysokość kwoty pożyczki. Dlatego pozabankowe instytucje finansowe podejmują ryzyko udzielania tego typu pożyczek, jedynie za okazaniem dowodu. Dzięki tak drastycznemu ograniczeniu wymagań, procedury ograniczane są do minimum, a pieniądze mogą być wypłacone natychmiast, po złożeniu podpisu. Szczególnie szybką procedurą cieszą się kredyty udzielane stałym klientom. Ich dane znajdują się w bazie instytucji, a dodatkowo ich wypłacalność jest już zweryfikowana.

Największym minusem tego typu ofert jest ich oprocentowanie i wysokie koszty dodatkowe, często sprytnie ukryte jako obsługa klienta lub ubezpieczenie. To, jak będą wyglądać całościowe koszty takiej pożyczki, jest uzależnione od wielu czynników, jednakże zazwyczaj mocno przekracza to, oferowane przez banki. Jego wysokość wynika oczywiście przede wszystkim z tego, że pieniądze pożyczane są z bardzo małym zabezpieczeniem, więc istnieje duże prawdopodobieństwo problemów z ich spłatą. Musi się to automatycznie odbić na kosztach usługi.

Pożyczki udzielane są najczęściej na okres co najmniej 1 miesiąca, a najdłużej na 120 miesięcy (dotyczy to wydatków mieszkaniowych). Minimalna kwota kredytu to 1 tys. zł, maksymalna jeśli chodzi o chwilówki to 1,5-2,5 tys., w innych przypadkach może nie być limitów w ogóle. Bez zgody małżonka możemy zwykle uzyskać do 20 tys., bez poręczenia do 40 tys., a bez zaświadczeń o dochodach do 50 tys. zł. Na bardziej atrakcyjne warunki mogą liczyć przedstawiciele wolnych zawodów, pracownicy służb mundurowych oraz administracji publicznej.

Pożyczki różnią się między sobą także wysokością oprocentowania, prowizji oraz wymaganymi zabezpieczeniami. Stopa oprocentowania zaczyna się od 8,75% w skali roku, ale stali członkowie SKOK mogą liczyć na jego obniżenie. Wystarczy korzystać z innych produktów Kasy i mieć dobrą historię kredytową (weryfikowaną na podstawie informacji BIK). Ponadto SKOK-i oferują także ubezpieczenie pożyczek na wypadek utraty pracy czy nawet życia. Co ważne, w przypadku wcześniejszej spłaty nie zostaniemy obciążeni dodatkową prowizją. Zainteresowani pożyczką w SKOK mogą udać się osobiście do którejś z placówek, zadzwonić na infolinię albo wysłać wniosek przez internet. Sama procedura jest bardzo prosta i wystarczy do tego pojedyncza wizyta w oddziale.

Uzyskane w ten sposób środki posłużą do uregulowania zarówno pojedynczego, jak i kilku różnych długów np. z tytułu pożyczki gotówkowej czy samochodowej, limitu odnawialnego w ROR, kredytu na zakupy na raty czy też w ramach karty kredytowej. Kredyt konsolidacyjny oferowany jest też w kilku walutach. Dodatkowo mogą to być zobowiązania zabezpieczone lub bez zabezpieczeń, ale dla każdego z nich trzeba będzie przedstawić odpowiednie dokumenty.

Mimo wszystko kredyt konsolidacyjny prawdopodobnie będzie w ostatecznym rozrachunku droższy, niż gdybyśmy spłacili stary. Lecz przynajmniej będziemy w stanie regulować go na bieżąco, nie ryzykując przechodzenia windykacji. Ponadto możemy też liczyć na uzyskanie w jego ramach dodatkowych pieniędzy. Niektóre instytucje oferują także wakacje kredytowe, czyli kilka miesięcy wolnych od rat. Kredyt dla osób z długami to pomocne rozwiązanie. Trzeba jednak pamiętać, że główne kryteria brane pod uwagę przy jego udzielaniu to uzyskiwane dochody oraz historia kredytowa. Będziemy mieli większe szanse, jeśli do tej pory rzetelnie regulowaliśmy swoje zobowiązania. Dlatego powinniśmy o niego zapytać już w razie pojawienia się pierwszych problemów ze spłatą.

Na rynku są jednak specjalne kredyty, których udzielenie nie wymaga sprawdzania bazy BIK czy innych instytucji. Są one dostępne w zasadzie dla wszystkich chętnych, a udostępniają je głównie instytucje pożyczkowo-kredytowe, tzw. parabanki, których na rynku działa obecnie bardzo wiele. Inna opcja to finansowe portale społecznościowe, jednak nie są one jeszcze zbyt popularne. Oprócz braku sprawdzania historii kredytowej, produkt ten cechuje się także uproszczoną procedurą. Nie są wymagane zabezpieczenia czy przedstawianie dodatkowych poręczeń, a decyzja kredytowa i wypłata środków odbywają się bardzo szybko. Pieniądze można otrzymać podczas osobistej wizyty w placówce, przelewem na konto lub z rąk przedstawiciela firmy, który odwiedzi nas w domu.

Jednocześnie nie można tu liczyć na wielkie kwoty, ani na bardzo długi termin spłaty. W dodatku tego typu kredyt bez weryfikacji BIK jest też znacznie droższy niż inne rodzaje pożyczek, gdyż wiąże się z podwyższonym ryzykiem. Dlatego powinno to być rozwiązanie wybierane tylko w ostateczności, po wyczerpaniu innych opcji, w dodatku poprzedzone szczegółową analizą dużej liczby ofert.

Za to generalnie stałym elementem raty jest marża pobierana przez daną instytucję. Generalnie, gdyż za sprawą promocji bywa ona niekiedy obniżana na okres kilku pierwszych miesięcy. Z kolei ubezpieczenie pożyczki może obejmować wsparcie na wypadek problemów w pracy lub ze zdrowiem pożyczkobiorcy, a nawet utraty przez niego życia. Składka na ubezpieczenie jest wliczana do raty, jednak jego wykupienie zwykle skutkuje obniżeniem oprocentowania i w efekcie może być opłacalne. Kolejnym ważnym czynnikiem przy ustalaniu rat jest wielkość uzyskiwanych dochodów, posiadanie zabezpieczeń lub ustanowienie poręczenia przez osoby trzecie.

Wiąże się to z dodatkowymi formalnościami, jednak podnosi wiarygodność kredytobiorcy, a mniejsze ryzyko to też mniejszy koszt kredytu. Wreszcie wysokość raty zależy od konkretnej oferty banku czy innej instytucji finansowej. Za sprawą silnej konkurencji na rynku bankowcy walczą o klienta oferując bardziej atrakcyjne warunki. Osoby zainteresowane wzięciem pożyczki powinny to wykorzystać i porównać ze sobą jak najwięcej ofert. Najlepiej zaczynając od tej instytucji, z której usług już korzystały np. posiadając tam konto czy spłacając inny kredyt w przeszłości. Stali klienci mogą bowiem liczyć na bardziej przychylne traktowanie, niż ci przychodzący prosto z ulicy.

Sam kredytowy terminarz wcale nie musi być już taki sztywny. Wiele instytucji daje swoim klientom możliwość wzięcia tzw. wakacji kredytowych. Polegają one po prostu na odroczeniu spłaty, zwykle przez długość 1-3 miesięcy. Z takich wakacji można skorzystać w dowolnym momencie, nawet jeszcze przed uiszczeniem pierwszej raty. Wystarczy w tym celu odpowiednio wcześnie zawiadomić pożyczkodawcę. To dobre rozwiązanie, gdyż stanowi zabezpieczenie na nieprzewidziane sytuacje, jak choroba czy problemy w pracy. Inna istotna opcja to możliwość przedterminowej spłaty pożyczki. Dzięki temu, jeśli akurat mamy wolne środki finansowe, możemy szybciej uregulować zobowiązanie. Niestety nie zawsze jest to możliwe albo odbywa się to po naliczeniu dodatkowej prowizji, ale są też bardziej przyjazne banki.

Spłatę kredytu możemy nie tylko skrócić, ale też wydłużyć. To rozwiązanie z kolei jest przeznaczone dla osób, których sytuacja finansowa nagle się pogorszyła. Jeśli tak się stanie, lepiej od razu powiadomić o tym pożyczkodawcę, który może nam zaproponować renegocjację umowy. Inny sposób to poproszenie o kredyt refinansowy, który posłuży do spłaty starego zobowiązania, ale będzie zaciągnięty już na nowych, lepszych dla nas warunkach. Warto więc sprawdzać oferty pożyczki także pod tym kątem, nie poprzestając na porównaniu samej wysokości raty i oprocentowania.

Druga charakterystyczna cecha chwilówki to uproszczona procedura kredytowa. Odpowiedni wniosek można złożyć osobiście, przez telefon lub internet. Najczęściej do przyznania takiej pożyczki wystarczy posiadanie samego dowodu osobistego, bez konieczności przedstawienia zaświadczeń o dochodach, poręczeń czy zabezpieczeń i bez sprawdzania historii kredytowej. Jest więc ona dostępna praktycznie dla każdego, także dla osób już gdzieś indziej zadłużonych czy posiadających niskie dochody. Oczywiście stali klienci, którzy korzystali już z tej oferty lub posiadają lepiej udokumentowaną sytuację finansową, mogą liczyć na lepsze warunki niż pozostali.

Minimum formalności wpływa też na szybkość wypłaty pieniędzy. Można je otrzymać przelewem na konto bankowe, w gotówce w oddziale lub z rąk przedstawiciela, który odwiedzi nas w domu. Co więcej, są to środki nie obwarowane dodatkowymi warunkami, można więc je wydać na dowolny sposób. Ponadto chwilówki to produkt szeroko dostępny. Oferują go zarówno banki, SKOK-i i wiele innych instytucji kredytowo-pożyczkowych, tzw. parabanków. Wybór jest więc niezwykle szeroki. Powyższe korzyści towarzyszące chwilówkom przekładają się na ich wysoki koszt, jest to bowiem nie tylko najszybsza, ale i najdroższa forma pożyczki na rynku. Jej oprocentowanie liczone w skali roku jest znacznie mniej atrakcyjne, niż typowych kredytów. Trzeba jednak przyznać, że koszt chwilówki dotyczy tylko danego, bardzo krótkiego okresu. Ponadto bardziej renomowane instytucje zapewniają przejrzyste tabele, dzięki którym łatwo zorientować się w całkowitych kosztach oferty.